سم، کود و بذر کشاورزی

سم، کود و بذر کشاورزی سه گروه اصلی نهاده های کشاورزی هستند و ترتیب انتخابشان به اندازه خود محصولات اهمیت دارد: اول بذر سالم و متناسب با زمین، بعد تغذیه براساس آزمایش خاک و در آخر سم، آن هم فقط برای مشکلی که درست تشخیص داده شده است. این صفحه برای سه نفری نوشته شده که معمولاً در یک خرید نهاده نقش دارند: مسئول خرید فروشگاه یا تعاونی، مدیری که بودجه و فهرست خرید را تأیید می کند و کشاورز یا کارشناسی که محصول را در مزرعه یا گلخانه به کار می برد.

سم کشاورزی: ابزار آخر، نه اول

سم کشاورزی باید بعد از روش های غیرشیمیایی مثل مدیریت زراعی، رعایت بهداشت مزرعه و کنترل زیستی بیاید. توصیه ترویجی معتبر هم همین است: پیش از سمپاشی روش های غیرشیمیایی را در برنامه بگنجانید. در هر خرید سم سه قاعده ثابت است: دستور برچسب مبنای کار است، دوز بیش از برچسب نباید مصرف شود و بدون آموزش و ابزار ایمنی نباید با آن کار کرد.

علف کش

علف کش علف هرز را هدف می گیرد و باید با نوع محصول، مرحله رشد و گونه علف هرز بخواند. علف کشی که برای یک محصول مجاز است ممکن است به محصول دیگر آسیب بزند. سمپاشی که یک بار علف کش گرفته، نباید برای حشره کش یا قارچ کش استفاده شود، چون باقی مانده علف کش می تواند محصول را بسوزاند.

قارچ کش

قارچ کش برای بیماری های قارچی به کار می رود و بیشترین اثرش وقتی است که پیش از گسترش بیماری یا در نخستین نشانه ها مصرف شود. تشخیص بیماری باید پیش از خرید انجام شود، چون نشانه چند بیماری مشابه است و محصول نامناسب فقط هزینه و زمان هدر می دهد.

حشره کش و کنه کش

حشره کش و کنه کش دو هدف متفاوت دارند و یک محصول لزوماً هر دو را پوشش نمی دهد. برای کنه ها باید در برچسب صراحتاً ذکر شده باشد که روی کنه اثر دارد. زمان سمپاشی هم مهم است: ساعت های خنک صبح یا عصر برای کاهش آسیب گیاهی بهتر گزارش شده است.

موش کش

موش کش برای کنترل جوندگان در انبار، مزرعه و سالن های پرورش به کار می رود و خطرش برای کودکان، حیوانات خانگی و جانوران غیرهدف جدی است. محل نگهداری و جانمایی طعمه باید دقیقاً طبق برچسب باشد و بسته ها دور از دسترس بمانند. پیش از مصرف، راه های ورود جوندگان و بهداشت انبار را اصلاح کنید.

مدیریت مقاومت و دوره پیش از برداشت

مصرف مکرر یک روش اثر باعث می شود آفات و بیماری ها مقاوم شوند. کمیته های بین المللی مقاومت برای حشره کش، علف کش و قارچ کش به هر گروه شماره ای داده اند که روی برچسب درج می شود؛ نوبت بعدی باید گروه دیگری باشد. در گلخانه توصیه شده حدود هر دو تا سه نسل آفت یا هر دو تا سه هفته گروه سم عوض شود. فاصله آخرین سمپاشی تا برداشت را هم از برچسب بخوانید و در برنامه برداشت لحاظ کنید.

کود: غذا برای گیاه، نه درمان همه مشکلات

کود باید براساس آزمایش خاک خریده شود. توصیه است آزمایش پیش از کاشت و بعد هر دو تا سه سال تکرار شود و نمونه به صورت مرکب از چند نقطه گرفته شود. کود اضافه فقط هزینه را بالا می برد و می تواند به گیاه آسیب بزند، بیماری پذیری را زیاد کند و نیترات را وارد آب زیرزمینی کند.

کود ماکرو پرمصرف

کود ماکرو پرمصرف عناصری را تأمین می کند که گیاه در بیشترین مقدار نیاز دارد: نیتروژن، فسفر و پتاسیم. سه عدد روی بسته درصد وزنی همین سه عنصر را به ترتیب نشان می دهد؛ مثلاً کودی با نوشته صفر، بیست، ده یعنی بدون نیتروژن، با بیست درصد فسفر و ده درصد پتاسیم است. منیزیم، کلسیم و گوگرد هم عناصر پرمصرف دوم محسوب می شوند.

کود میکرو ریزمغذی

کود میکرو ریزمغذی در مقدار کم لازم است اما کمبودش محصول را محدود می کند. بور، کلر، مس، آهن، منگنز، مولیبدن، نیکل و روی در این گروه اند. اسیدیته خاک تعیین می کند گیاه به کدام عنصر دسترسی دارد؛ در خاک بسیار اسیدی یا بسیار قلیایی ممکن است عنصر در خاک باشد ولی گیاه نتواند آن را جذب کند. پس پیش از خرید ریزمغذی، اسیدیته خاک را بسنجید.

کود بهبود دهنده خاک

کود بهبود دهنده خاک ساختار و ظرفیت خاک را اصلاح می کند، نه فقط عنصر غذایی می دهد. مواد آلی مثل کمپوست پیوند ذرات رس را بهتر می کند و نگهداری آب را در خاک شنی بالا می برد. برای آغاز کار، حدود هفت تا پانزده سانتی متر ماده آلی در خاک ورز داده می شود و در سال های بعد لایه نازک تری کافی است.

محرک رشد

محرک رشد مکمل است، نه جایگزین آب، تغذیه و خاک سالم. اثر آن به محصول، مرحله رشد و شرایط محیطی بستگی دارد، پس از فروشنده بخواهید ترکیب، زمان و روش مصرف را مکتوب بدهد و با محصولی که دارید تطبیق دهید.

بذر: ارزان ترین جای اشتباه نکردن

بذر سالم پایه همه چیز است. روی برچسب بذر معمولاً درصد خلوص، درصد جوانه زنی، تاریخ آزمون و مقدار بذر علف هرز دیده می شود. بذری که سال آزمونش قدیمی است یا جوانه زنی پایین دارد، باید با مقدار بذر بیشتر جبران شود و ریسک سبز نشدن را بالا می برد.

بذر حبوبات

بذر حبوبات برای کشت نخود، عدس، لوبیا و باقلا انتخاب می شود و زمان کاشت و سازگاری رقم با اقلیم منطقه اهمیت دارد. بقولات در تناوب زراعی هم جایگاه دارند.

بذر سبزیجات و بذر صیفی جات

بذر سبزیجات برگی و ریشه ای مثل کاهو، اسفناج و هویج را شامل می شود. بذر صیفی جات معمولاً محصولاتی مثل خیار، خربزه، هندوانه و کدو را می گیرد. در هر دو گروه، تاریخ کاشت، دمای خاک و رقم مناسب کشت باز یا گلخانه را باید پیش از خرید روشن کرد.

بذر علوفه، ذرت و چمن

بذر علوفه، ذرت و چمن برای دام پروری و فضای سبز به کار می رود. در علوفه و چمن، خلوص بذر و بذر علف هرز موجود در بسته مهم تر از قیمت است. برای ذرت، رقم باید با طول فصل رشد و منبع آب شما بخواند.

سه نفر، سه معیار در یک خرید

مسئول خرید باید مجوز و اصالت محصول، تاریخ تولید و انقضا و شرایط انبار را بررسی کند. مدیر باید بداند هر نهاده چه کاری را در چرخه تولید انجام می دهد و هزینه یک اشتباه، مثل بذر سبز نشده یا سم نامناسب، چقدر است. کشاورز یا کارشناس به برچسب، دوز، زمان مصرف و ایمنی نگاه می کند. هنگام خرید سم کشاورزی، خرید کود کشاورزی و خرید بذر کشاورزی، این سه نگاه باید کنار هم باشد. قیمت، موجودی و زمان تحویل همه نیازمند استعلام است و به برند، بسته بندی و زمان خرید بستگی دارد.

گام بعدی

اگر مسئول خرید یا مدیر هستید و نمی خواهید فهرست نهاده را بدون تشخیص بنویسید، اول نوع محصول، مرحله رشد، نتیجه آزمایش خاک و مشکل مشاهده شده را یادداشت کنید. با همین چهار مورد می شود جدا کرد کدام مشکل به سم نیاز دارد، کدام به کود و کدام فقط به بذر بهتر. اشتباه در این سه مرحله یک فصل کار را از بین می برد و مشاوره پیش از خرید ارزان تر از آن است. درخواست استعلام و مشاوره خود را از راه های ارتباطی همین صفحه ثبت کنید تا نخستین گام مشترک ما انتخاب درست در حوزه سم، کود و بذر کشاورزی باشد.

منبع : سبزنگار